मालकाने काम न पुरवल्याने भारतीय केअर वर्करला ३० हजार पाऊंड मिळाले.

ब्रेक्झिटनंतरच्या व्हिसा योजनेअंतर्गत यूकेमध्ये स्थलांतरित झालेल्या एका भारतीय केअर वर्करला जवळपास ३०,००० पाउंड देण्यात आले आहेत, कारण त्याच्या मालकाने त्याला वर्षभर एक दिवसही काम दिले नाही.

न्यायाधिकरणाने स्टॅफोर्डशायर-स्थित स्वान केअर सोल्युशन्स लिमिटेडला, शाबिन शाजी जे काम करण्यास "तयार, सक्षम आणि इच्छुक" होते, त्या कामासाठी पैसे देण्याचा आदेश दिला.

ब्रिटनमध्ये आरोग्य कर्मचाऱ्यांची मोठी कमतरता आहे असे वाटल्यामुळे शाजी २०२३ मध्ये केरळहून स्टॅफर्डला स्थलांतरित झाले.

युकेला येण्यापूर्वी, त्याने ब्रिटनमध्ये काम मिळवण्याबाबत एका यूट्यूब इन्फ्लुएन्सरकडून सल्ला घेतला.

न्यायाधिकरणाने असे ऐकले की, त्या इन्फ्लुएन्सरने त्याला एजंट्सशी जोडले, ज्यांना त्याने स्वान केअर सोल्युशन्समध्ये एका भूमिकेसाठी व्हॉट्सॲपद्वारे मुलाखत देण्यापूर्वी १७,००० पाउंड दिले होते.

नंतर शाजीला प्रायोजकत्वाचे प्रमाणपत्र मिळाले, ज्यामुळे त्याला गृह मंत्रालयाने मान्यता दिलेल्या प्रायोजक कंपनी 'स्वान केअर सोल्युशन्स' अंतर्गत यूकेमध्ये राहण्याची आणि काम करण्याची परवानगी मिळाली.

पण ब्रिटनला स्थायिक होऊन, गाडी विकत घेऊन आणि ऑनलाइन प्रशिक्षण पूर्ण करूनही, त्या संगणक विज्ञान पदवीधराला केअर कंपनीकडून कधीही कामाची पाळी (शिफ्ट) मिळाली नाही.

न्यायाधिकरणाने असे ऐकले की, शाजीने कामासाठी वारंवार विनंती केली, परंतु त्याच्या मालकाने त्याला कामाचे तास दिले नाहीत.

परिणामी, तो कंगाल झाला.

त्याच्या प्रायोजित व्हिसामुळे त्याला आठवड्यातून २० तासांपेक्षा जास्त वेळ इतरत्र काम करण्यावर निर्बंध होते.

नंतर शाजीला एप्रिल २०२४ मध्ये दुसऱ्या कंपनीकडून प्रायोजकत्व मिळाले. प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे तो अखेरीस भारतात परतला.

३३ वर्षीय व्यक्तीने 'वर्क राइट्स सेंटर' या रोजगार न्याय धर्मादाय संस्थेच्या पाठिंब्याने हा दावा दाखल केला आहे. या संस्थेच्या म्हणण्यानुसार, ब्रिटनमध्ये येण्यापूर्वी "हजारो लोकांनी" रिक्रूटर्सना पैसे दिले होते आणि त्यानंतर त्यांच्याशी संपर्क तोडण्यात आला होता.

संस्थेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी, डोरा-ओलिव्हिया विकोल म्हणाल्या: “आम्ही अशी अनेक प्रकरणे पाहिली आहेत, ज्यात स्थलांतरित काळजीवाहू कामगारांना ब्रिटनमध्ये एक स्वप्न दाखवले गेले, त्यांनी आपली कारकीर्द आणि कुटुंबे मागे सोडली, पण प्रत्यक्षात त्यांना त्यांच्या मालकाकडून आणि शासनाकडून दारिद्र्य आणि उपेक्षाच अनुभवावी लागली.”

हक्क किंवा करारांचे उल्लंघन झाल्यास नियोक्ता बदलणे सोपे व्हावे यासाठी कुशल कामगार व्हिसामध्ये संपूर्ण सुधारणा केली पाहिजे.

न्यायाधिकरणाने हेही ऐकले की, स्वान केअर सोल्युशन्सच्या कर्मचाऱ्यांनी शाजीला शिफ्टची वाट पाहत असताना रोख रक्कम देऊन काम करण्याचा आणि फूड बँकेचा वापर करण्याचा सल्ला दिला होता, आणि त्याची "पाळी" आल्यावर त्याच्याशी संपर्क साधू असे त्याला सांगितले होते.

मे महिन्यात झालेल्या सुनावणीत, कंपनीला वेतन आणि सुट्टीच्या पगारापोटी £28,843.54 देण्याव्यतिरिक्त, खर्चापोटी £8,700 देण्याचा आदेश देण्यात आला. लेखी करार न दिल्याबद्दल आणि तक्रार निवारण प्रक्रियेचे पालन न केल्याबद्दल नुकसान भरपाईचाही या निकालात समावेश होता.

या वर्षाच्या सुरुवातीला बर्मिंगहॅममध्ये झालेल्या एका सुनावणीदरम्यान, रोजगार न्यायाधीश केट एडमंड्स म्हणाल्या:

दावेदाराने काम सुरू करण्यासाठी जे करणे आवश्यक होते ते केले होते… तो आता योग्य परवानग्यांसह देशात होता आणि योग्य ठिकाणी राहत होता.

तथापि, प्रतिवादीने त्याला काम दिले नाही, तसेच त्याला पैसेही दिले नाहीत.

खरंतर, प्रतिवादी दावेदाराला शून्य-तास कामगार म्हणून वागवत होता… अर्थात, समस्या ही होती की दावेदार शून्य-तास कामगार नव्हता.

प्रतिवादीने त्याला काम देण्यास नकार दिला… त्यामुळे त्याच्या वेतनातून अनधिकृत कपात झाली.

आपल्याला सोसाव्या लागलेल्या त्रासाचे वर्णन करताना शाजी म्हणाले:

माझ्याकडे पैसे नव्हते आणि मला मदतीवर अवलंबून राहावे लागले. जगण्यासाठी मी नळाचे पाणी प्यायचो आणि मुदत संपण्याच्या जवळ आलेला पाव विकत घ्यायचो [आणि] गरजू लोकांसाठी मोफत केळी आणि पावाच्या शोधात स्टॅफर्डमधील स्थानिक दुकानांमध्ये फिरायचो.

मी चर्चला जात असे आणि रविवारी उपासनेनंतर, उपासनेला उपस्थित राहणारे चांगले लोक मला चहाबरोबर काही अल्पोपहार देत असत, ज्याबद्दल मी त्यांचा खूप आभारी आहे.

मला वाटले होते की ही एक उत्तम संधी असेल, पण जेव्हा मी यूकेला आलो तेव्हा मला स्थलांतरित आणि ब्रिटिश लोक संघर्ष करताना आढळले.

मी एका भयंकर परिस्थितीत होतो, आणि मला असे वाटत होते की मी जगलो किंवा मेलो तरी, अधिकार्‍यांपैकी कोणालाही त्याची पर्वा नाही.

शाजीने न्यायाधिकरणाला असेही सांगितले की, स्वान केअर सोल्युशन्सच्या कृतींमुळे “माझ्या वैयक्तिक आणि कौटुंबिक आर्थिक स्थितीवर गंभीर दीर्घकालीन हानिकारक परिणाम झाले आहेत”.

न्यायाधीश एडमंड्स म्हणाल्या की, शाजीचा स्वान केअर सोल्युशन्सशी पहिला संपर्क कसा आला हे “पूर्णपणे स्पष्ट नाही”. तथापि, त्यांनी नमूद केले की तो “अशा व्यक्तींच्या संपर्कात होता, ज्यांच्याकडे त्याने काही पैसे हस्तांतरित केल्याचे दिसते”.

न्यायाधीशांनी असेही म्हटले की, स्वान केअर सोल्युशन्सचा प्रायोजकत्वाचे प्रमाणपत्र जारी करण्याचा परवाना २०२४ मध्ये “अखेरीस रद्द करण्यात आला”, याचे एक कारण म्हणजे प्रशिक्षण पूर्ण होईपर्यंत कामगारांना वेतन दिले जात नव्हते.