वाढत्या महागाईमुळे यूकेमध्ये अन्नधान्याच्या किमती ५० टक्क्यांनी वाढण्याच्या मार्गावर आहेत.

नवीन संशोधनानुसार, २०२१ मध्ये महागाईच्या संकटाच्या सुरुवातीच्या काळाच्या तुलनेत या नोव्हेंबरमध्ये अन्नधान्याच्या किमती ५० टक्क्यांनी जास्त असण्याची शक्यता आहे.

विश्लेषण एनर्जी अँड क्लायमेट इंटेलिजन्स युनिट (ECIU) च्या अहवालानुसार, अन्नधान्याच्या किमती वाढण्याचा वेग जवळपास चौपट झाला आहे. गेल्या पाच वर्षांत किमती ज्या दराने वाढल्या आहेत, तो दर मागील दोन दशकांच्या एकत्रित दराएवढाच आहे.

या निष्कर्षांवरून हे स्पष्ट होते की, दीर्घकाळ टिकणारा आर्थिक दबाव घरगुती खर्चाला कसे सतत आकार देत आहे. तसेच, या वाढीमागे हवामान आणि ऊर्जा क्षेत्रातील धक्के ही प्रमुख कारणे असल्याचेही ते सूचित करतात.

फूड फाउंडेशनच्या कार्यकारी संचालक अ‍ॅना टेलर म्हणाल्या:

अन्नधान्याच्या किमती इतक्या जास्त आणि इतक्या वेगाने वाढत असल्याने, सर्वात कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांकडे त्यांच्या ताटातील अन्नाशिवाय खर्च कमी करण्यासाठी दुसरा कोणताही पर्याय उरलेला नाही.

जेव्हा तसे घडते, तेव्हा लोक जेवण वगळामुले उपाशी राहतात, आणि आहाराशी संबंधित आजार वाढतात, ज्यामुळे पालकांना नोकरी गमवावी लागते आणि आधीच सर्वात कमी आर्थिक भार असलेल्या एनएचएसवर (NHS) अतिरिक्त दबाव येतो.”

संशोधनानुसार, वाढत्या महागाईचे संकट हा एक निर्णायक राजकीय मुद्दा राहील आणि अनेक मतदार सततच्या आर्थिक दबावासाठी राजकीय उच्चभ्रू आणि मोठ्या उद्योगसमूहांना जबाबदार धरत राहतील.

भू-राजकीय तणावामुळे महागाई वाढू शकते, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे. मध्य पूर्वेतील सुरू असलेल्या युद्धामुळे ऊर्जेचा खर्च वाढण्याची शक्यता असून, त्याचा थेट परिणाम अन्न उत्पादन आणि वाहतुकीवर होतो.

बँक ऑफ इंग्लंडने म्हटले आहे की, या वर्षाच्या अखेरपर्यंत अन्नधान्य महागाई ७ टक्क्यांपर्यंत पोहोचू शकते. खते, ऊर्जा आणि वाहतुकीच्या वाढत्या खर्चामुळे ही वाढ होण्याची शक्यता आहे.

जीवनावश्यक वस्तू आणि रोजच्या वापरातील वस्तूंच्या किमतीत आधीच मोठी वाढ झाली आहे. पास्ता, गोठवलेल्या भाज्या, चॉकलेट आणि अंडी या सर्व वस्तू पाच वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत किमान ५० टक्क्यांनी महाग झाल्या आहेत.

ECIU च्या माहितीनुसार, बीफच्या दरात ६४ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे, तर ऑलिव्ह ऑइलच्या किमती दुप्पटीहून अधिक वाढल्या आहेत.

थिंकटँकने म्हटले आहे की, ही दरवाढ यूके आणि प्रमुख आयात क्षेत्रांमधील उत्पादनांची “तेल आणि वायूच्या अस्थिर किमती, रासायनिक खतांचा खर्च, तसेच दुष्काळ, पूर आणि उष्णतेच्या लाटा यांसारख्या हवामानातील बदलांप्रति असलेली संवेदनशीलता” दर्शवते.

या एकत्रित दबावांमुळे २०२२ आणि २०२३ या वर्षांमध्ये सरासरी घरगुती अन्न खर्चात £६०५ ने वाढ झाली.

अलीकडे, हवामान बदलामुळे प्रभावित झालेल्या पाच उत्पादनांनी सततच्या महागाईला चालना दिली आहे. लोणी, दूध, बीफ, चॉकलेट आणि कॉफी या सर्वांनी वाढत्या किमतींमध्ये लक्षणीय योगदान दिले आहे.

ECIU ने इशारा दिला आहे की नजीकच्या भविष्यात महागाई आणखी तीव्र होऊ शकते.

ईसीआययू (ECIU) येथील अन्न आणि शेती विश्लेषक ख्रिस जॅकारिनी म्हणाले:

ट्रम्प यांच्या मध्यपूर्वेतील युद्धामुळे तेल आणि वायूच्या किमती वाढणार असून, त्यामुळे खरेदीचा खर्चही वाढणार आहे.

शास्त्रज्ञांनी असा अंदाज वर्तवला आहे की, हवामान बदल आणि या वर्षी सुरू होणाऱ्या एल निनो परिणामामुळे २०२७ हे आतापर्यंतचे सर्वात उष्ण वर्ष असेल.

इंग्लंडमधील आतापर्यंतची तीन सर्वात वाईट पिके गेल्या पाच वर्षांत झाली आहेत.

सरासरी वेतनाच्या तुलनेत, महागाईच्या संकटाच्या सुरुवातीपासून अन्नधान्याच्या किमती ११ टक्क्यांनी वाढल्या आहेत.

यासोबतच वीज आणि पाण्याच्या बिलांसारख्या इतर अत्यावश्यक घरगुती खर्चातही वाढ होत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हा एकत्रित ताण कुटुंबांना सहन करणे अधिक कठीण होत चालले आहे.