आयुर्वेदिक आहार समजून घेणे

नैसर्गिक आरोग्य उपाय शोधण्याच्या प्रवृत्तीमुळे आयुर्वेदिक आहाराकडे लक्ष वेधले गेले आहे. DESIblitz याचा अन्वेषण करतो आणि खाण्यासाठी असलेले पदार्थ.

आयुर्वेदिक आहार समजून घेणे f

अन्न हे पाच सार्वत्रिक शक्तींचे घटक आहे.

तुम्ही कधी विचार केला आहे का की हळदीचे लट्टे किंवा आले चहासारखे पेय कोठून येतात? होय, तुम्ही बरोबर अंदाज केला आहे, ते आयुर्वेदिक आहाराचा भाग आहेत!

वयाने जुनी खाण्याची पद्धत, ती आयुर्वेदाच्या प्रख्यात वैद्यकीय परंपरेपासून आहे.

आयुर्वेद (जीवन) आणि वेद (विज्ञान) या दोन संस्कृत शब्दांचे संयोजन, आयुर्वेद याचा शाब्दिक अर्थ 'जीवनाचे विज्ञान' असा होतो.

प्रत्येक जीव विविध प्रकारच्या ऊर्जेपासून बनलेला आहे या कल्पनेवर आधारित आहे. आणि, हे रोग फक्त एखाद्याच्या शक्तीतील असंतुलनाचा परिणाम आहेत.

ही ५,००० वर्षे जुनी वैद्यकीय प्रथा संपूर्ण मन, शरीर आणि आत्म्यावर भर देते.

आधुनिक औषधाच्या विपरीत, हे जीवनशैलीतील बदल आणि नैसर्गिक उपचारांचा समावेश करून प्रतिबंध करण्यावर भर देते.

आयुर्वेदाने सांगितलेल्या सर्व जीवनशैली घटकांपैकी, आहार हा उपचार प्रक्रियेत एक प्रमुख पैलू आहे.

एक गोष्ट लक्षात घेण्यासारखी आहे की आयुर्वेदिक आहार हा दुसरा 'आहार' नाही. हा एक समग्र दृष्टीकोन आहे जो सांगतो की काय खावे, कधी खावे आणि कसे खावे.

हे जागरूकतेपर्यंत वाढते खाणे आपले अस्तित्व निसर्गाशी सुसंगत आहे याची खात्री करण्यासाठी. म्हणूनच, आपण आपले आरोग्य आणि दीर्घायुष्य वाढवू शकता.

अन्न आणि पोषण या पारंपारिक पद्धतीला समजून घेण्यासाठी या विषयाचा सखोल अभ्यास करूया.

आयुर्वेदिक आहार आणि त्रिदोष

“जेव्हा आहार चुकीचा असतो, तेव्हा औषधाचा उपयोग होत नाही. जेव्हा आहार योग्य असतो, तेव्हा औषधाची गरज नसते. ”

आयुर्वेदातील ही सुप्रसिद्ध म्हण योग्य आहार घेण्याचे महत्त्व स्पष्टपणे अधोरेखित करते. परंतु, आपल्यासाठी चांगले असलेले आणि आपण टाळावे अशा पदार्थांबद्दल आपल्याला कसे कळेल?

आधी नमूद केल्याप्रमाणे, आयुर्वेदिक आहार हे नवीन युगाच्या आहारासारखे काही नाही. ही व्यापक संकल्पना ही एक जीवनशैली आहे जी आपल्या शरीराच्या प्रकारानुसार तयार केलेली उपाययोजना देते.

आपल्यासाठी एक योग्य प्लेट समजून घेण्यासाठी, आपल्याला प्रथम आपल्या प्रभावी उर्जेचा प्रकार माहित असणे आवश्यक आहे.

आयुर्वेदात अन्न हे पाच वैश्विक शक्तींचे घटक आहे. हे हवा, अग्नी, पाणी, पृथ्वी आणि जागा आहेत.

त्याचप्रमाणे, आपले शरीर तीन दोषांचे (त्रिदोष) किंवा उर्जेचे एकत्रीकरण आहे. त्यांना वात, पित्त आणि कफ असे म्हणतात.

या दोषांपैकी प्रत्येकामध्ये शारीरिक ते मानसिक विविध गुणधर्म आहेत. आणि, हे सर्व तुम्हाला निरोगी आणि तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी महत्वाचे आहेत.

आपण जे खातो ते एकतर या शक्तींना संतुलित करू शकते किंवा त्यांना फायदा होऊ शकतो. आयुर्वेदिक आहाराचे निर्धारण करण्यासाठी आपल्याला हे दोष समजून घेणे आवश्यक आहे, विशेषत: आपण ज्या वर्गात मोडता.

वात दोष

आयुर्वेदिक आहार - वात समजून घेणे

वायु आणि अवकाश या गुणांचा समावेश असलेल्या, वात शरीर आणि मनाच्या हालचालींशी संबंधित आहे.

या प्रकारची ऊर्जा श्वासोच्छ्वास आणि निर्मूलन यासारख्या शारीरिक प्रक्रियेसाठी आवश्यक गती प्रदान करते.

मनावर वटाचा प्रभाव असा आहे की एखादी व्यक्ती भावनिकदृष्ट्या उर्जा, सर्जनशील आणि लवचिक असते.

सामान्यत: हा दोष थंड, हलका, कोरडा, उग्र आणि नेहमी फिरताना समजला जातो. जेव्हा जास्त प्रमाणात ते पाचन समस्या, सांधेदुखी, कोरडी त्वचा, चिंता, अस्वस्थता, आणि थकवा काही नावे.

आयुर्वेदिक आहारात, उबदार, हायड्रेटिंग, दाट आणि निरोगी चरबी असलेले पदार्थ खाण्याची शिफारस केली जाते.

खाण्यासाठी पदार्थ

तुमची वात स्थिर करण्यासाठी, तुमच्या आहार योजनेमध्ये हे पदार्थ समाविष्ट करा:

  • दूध
  • मलई
  • तूप
  • नट बटर
  • काजू
  • अंडी
  • गोमांस
  • काळी मिरी
  • आले
  • लवंगा
  • दालचिनी
  • लसूण
  • जिरे
  • धान्य
  • गोड फळे

टाळण्यासाठी पदार्थ

जेव्हा अन्नपदार्थ टाळण्याचा प्रश्न येतो तेव्हा थंड आणि संतृप्त चरबी असलेले पदार्थ टाळणे चांगले.

  • सलाद
  • आयस्ड पेय
  • कच्च्या भाज्या
  • दही
  • बटाटे
  • तुर्की
  • कोकरू
  • कॉर्न
  • कॅफीन असलेले पदार्थ
  • गोड

वात शिल्लक ठेवण्यासाठी आवश्यक टिप्स

  • गरम रहा
  • रोजच्या दिनक्रमाला चिकटून राहा
  • पुरेसा विश्रांती घ्या
  • अत्यंत थंड, वारा आणि कोरडे हवामान टाळा
  • आरामदायी क्रियाकलापांमध्ये भाग घ्या

पित्त दोष

आयुर्वेदिक आहार - पित्त समजून घेणे

पिट्टा अग्नीचे प्रतिनिधित्व करतो आणि ज्यांचा प्रभाव पिट्टा आहे ते खोल, बुद्धिमान, सतर्क असतात. त्यांच्याकडे मजबूत कल्पना आणि महान व्यापक शक्ती असतात.

शारीरिकदृष्ट्या, त्यांचे शरीर उपवासाने उबदार असते चयापचयाशी दर आणि मोठ्या भूक. होय, त्यांना खायला आवडते!

पित्ताचा गाभा काही प्रमाणात आर्द्रतेसह गरम असतो. म्हणून, या प्रकारासाठी थंड, गोड, कडू आणि तुरट आहार आदर्श आहे.

पित्त दोष स्थिर करण्यासाठी एक आयुर्वेदिक आहार ताजे, संपूर्ण पदार्थ खाण्याची शिफारस करतो.

शिवाय, आयुर्वेदाने या दोष असलेल्यांसाठी शाकाहाराची शिफारस केली आहे कारण मांस शरीरातील उष्णतेचे प्रमाण वाढवू शकते.

या दोषानुसार तयार केलेल्या आहारविषयक विचारांचे पालन केल्याने पित्ताच्या समस्या जळजळ, आंदोलन, आक्रमकता आणि त्वचेवर पुरळ यासारख्या समस्यांचा सामना करण्यास मदत होऊ शकते.

खाण्यासाठी पदार्थ

आपल्या आहारात हे पदार्थ समाविष्ट करण्याची शिफारस केली जाते:

  • दुग्ध उत्पादने
  • गोड फळे
  • काकडी, ब्रोकोली, फुलकोबी अशा भाज्या
  • पेपरमिंट
  • सलाद
  • सफरचंद चहा
  • चिकन
  • काळा बीन्स
  • संपूर्ण धान्य जसे गहू, बार्ली, तांदूळ आणि ओट्स
  • अंडी पंचा
  • खोबरेल तेल
  • सूर्यफूल तेल

टाळण्यासाठी पदार्थ

या प्रकारचे अन्न खाणे टाळा. आपण हे करू शकत नसल्यास, आपले सेवन मर्यादित करण्याचा प्रयत्न करा:

  • Acसिडिक फळे
  • आंबलेल्या पदार्थ
  • आंबट मलई
  • कांदा, टोमॅटो, लसूण आणि मिरची यासारख्या तीव्र भाज्या
  • तपकिरी तांदूळ
  • काजू
  • अंड्याचा बलक
  • मध
  • कॉफी
  • तेलकट आणि खारट पदार्थ

पिट्टा शिल्लक ठेवण्यासाठी आवश्यक टिपा

कफ दोष

आयुर्वेदिक आहार समजून घेणे - कफ

कफ दोषात पृथ्वी आणि पाण्याचे घटक समाविष्ट आहेत.

कफाचे वैशिष्ट्य असलेले ते सामान्यतः उच्च सहनशक्ती आणि तेजस्वी त्वचेसह चांगले बांधलेले असतात.

तथापि, त्यांना मंद चयापचय अनुभवतो.

जर एखाद्या व्यक्तीमध्ये कफ असंतुलित झाला तर ते लठ्ठपणा, द्रव धारणा, मधुमेह आणि दमा यासारख्या समस्यांना बळी पडू शकतात.

ते उदासीनता देखील सहन करू शकतात.

परिणामी, हा आयुर्वेदिक आहार वेगवेगळ्या स्वयंपाकाच्या शैलींची शिफारस करतो. यामध्ये बेकिंग, ग्रिलिंग आणि भाजून घेणे.

खाण्यासाठी पदार्थ

कफ संतुलित राहील याची खात्री करण्यासाठी हे पदार्थ आपल्या आहारात समाविष्ट करा.

  • हिरव्या भाज्या
  • जर्दाळू, क्रॅनबेरी आणि पीच
  • काळा बीन्स
  • मूग
  • मलम
  • मसाले
  • ताक
  • बकेट व्हाईट
  • बाजरी
  • मध
  • अंडी

टाळण्यासाठी पदार्थ

कफ असंतुलन टाळण्यासाठी या पदार्थांचा वापर मर्यादित करा:

  • Acसिडिक फळे
  • गोड भाज्या
  • तळलेले पदार्थ
  • काजू
  • दुग्धजन्य पदार्थ (तूप कमी प्रमाणात वापरा)
  • गोड
  • टोफू
  • राजमा
  • भात

कफ शिल्लक ठेवण्यासाठी आवश्यक टिपा

  • नियमित व्यायाम करा
  • दिवसा झोपणे टाळा
  • चयापचय वाढवणाऱ्या कार्यात व्यस्त रहा
  • जीवनात बदल आणि आव्हानांचे स्वागत करा

एकदा आपण तीन त्रिदोष समजून घेतल्यानंतर, आपण आपला प्रभावशाली दोष निश्चित करू शकता.

त्यानंतर, आपण आपल्या विशिष्ट प्रकारच्या आयुर्वेदिक आहारानुसार आवश्यक आहार बदल करू शकता.

लक्षात ठेवण्यासारखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे प्रत्येकाकडे एकच प्रमुख दोष नसतो. काहींकडे दोन प्रमुख दोष असू शकतात किंवा मिश्रित दोष असू शकतात.

हवामान, तुमचे तत्काळ वातावरण आणि तुमची जीवनशैली यासारखे अतिरिक्त घटक तुमच्या प्रमुख दोष प्रकारावर परिणाम करू शकतात. आपण योग्य मार्गावर आहात याची खात्री करण्यासाठी आयुर्वेदिक तज्ञ किंवा व्यावसायिकांचा सल्ला घेणे उचित आहे.

आयुर्वेद किंवा आयुर्वेदिक आहार हे स्व-उपचारांसाठी एक व्यापक तत्वज्ञान आहे.

एक-स्टॉप सोल्यूशन नसल्यामुळे, हे क्वचितच नियम आणि शिफारसी निर्दिष्ट करते जे सर्व फिट करतात. त्याऐवजी, ते आपल्या सिस्टमसाठी सर्वोत्तम कार्य करणारे उपाय शोधण्यासाठी डिझाइन केले आहे.

शिवाय, हे शिफारस केलेले पदार्थ खाणे किंवा मर्यादित करणे यावर संपत नाही.

आयुर्वेदिक आहार ही आत्मनिरीक्षणाची सतत प्रक्रिया आहे; प्रत्येक टप्प्यावर आपले कल्याण वाढविण्यासाठी आपल्या आणि आपल्या शरीरामध्ये संवाद.

शेवटी, याला बहुतेकदा 'सर्व उपचारांची आई' म्हणून संबोधले जाते.

एक लेखक, मिराली शब्दांद्वारे प्रभावांच्या लाटा निर्माण करण्याचा प्रयत्न करते. हृदयातील एक जुना आत्मा, बौद्धिक संभाषणे, पुस्तके, निसर्ग आणि नृत्य तिला उत्तेजित करते. ती एक मानसिक आरोग्याची वकिली आहे आणि तिचे ध्येयवेत्ता 'लाइव्ह अँड लाइव्ह टू' आहे.



नवीन काय आहे

अधिक
  • २०१ES, २०१ & आणि २०१ Asian मधील एशियन मीडिया पुरस्कार विजेता DESIblitz.com
  • "उद्धृत"

  • मतदान

    कोणता सेलिब्रेटी सर्वोत्कृष्ट डबस्मैश सादर करतो?

    परिणाम पहा

    लोड करीत आहे ... लोड करीत आहे ...